Antropologia kulturowa. [Cz. 2], Kultura obyczajowa początku XXI wieku /Janusz Gajda ; Wyższa Szkoła Pedagogiczna Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie.

Książka

W koszyku

oceń

Antropologia kulturowa. [Cz. 2], Kultura obyczajowa początku XXI wieku /Janusz Gajda ; Wyższa Szkoła Pedagogiczna Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie. - Wydanie 2. - Kraków :Oficyna Wydawnicza "Impuls", 2009. - 201 stron ; 24 cm.

Autor

Gajda Janusz (1933- ). Autor

Forma i typ

Książki Publikacje dydaktyczne

Temat

Antropologia społeczna Ciało ludzkie Cywilizacja Konsumenci (ekonomia) Kultura Młodzież Obyczaje i zwyczaje Orientacje seksualne Piercing Religijność Rytuały i ceremonie Savoir-vivre Tatuaż Życie towarzyskie

Gatunek

Podręcznik

Dziedzina i ujęcie

Etnologia i antropologia kulturowa Socjologia i społeczeństwo

Druga część podręcznika "Antropologia kulturowa" zatytułowana "Kultura obyczajowa początku XXI wieku" jest opracowaniem osadzonym w tematyce pierwszej ogólnej części, znajomość której pozwala w pełni zrozumieć opisane przemiany w obyczajowości początku XXI wieku jako proces zmian i ciągłości kultury, istoty jej uwarunkowań i pełnionych funkcji. Zwyczaje, obyczaje, obrzędy, rytuały są nośnikami, tak jak wszystkie dobra kultury, określonych wartości, wyrazem identyfikacji z grupą społeczną, funkcjonujących norm postępowania w stosunkach międzyludzkich. Tworzą one obraz obyczajowości czy też kulturę obyczajowo-obrzędową, która jest istotnym składnikiem nie tylko kultury społecznej, ale także kultury ogólnej człowieka. Wiążą się one z mniej lub bardziej uświadomionym przymusem ich realizacji i świadczą o doniosłym znaczeniu wykonywanych czynności. [...]

Podobnie jak w I części podręcznika, po każdym rozdziale zostały sformułowane pytania i zagadnienia pomagające w samokształceniu i samokontroli, a na końcu pracy podano spis lektur jako uzupełnienie zagadnień poruszanych w poszczególnych rozdziałach i bibliografię.

SPIS TREŚCI

Wstęp

Wprowadzenie

CIAŁO JAKO PRAŹRÓDŁO KULTURY OBYCZAJOWEJ - ISTOTA, UWARUNKOWANIA, TYPOLOGIE, FUNKCJE

1. Ciało i cielesnośc (w aspekcie antropologii biologicznej a antropologii filozoficznej i pedagogiki) jako praźródło i płaszczyzna kształtowania się obyczajowości

2. Istota kultury obyczajowej i jej uwarunkowania

3. Zwyczaje, obyczaje, obrzędy, rytuały - określenie pojęć i ich typologii

Znaczenie pojęć

Typologia obyczajów i obrzędów

4. FUNKCJE OBYCZAJOWOŚCI

ROZDZIAŁ I

OBYCZAJOWOŚĆ DOTYCZĄCA CIELESNOŚCI CZŁOWIEKA

1. Kult ciała i młodości a starość

2. Dominujące wzory kobiety i mężczyzny

3. Praktyki związane z higieną i troską o urodę

4. Modny ubiór

5. Tatuaż - moda czy ekstreamalna potrzeba zmiany wyglądu ciała?

6. Piercing - jedna z najstarszych form obyczajowych zdobienia ciała

ROZDZIAŁ II

OBYCZAJOWOŚĆ ZWIĄZANA Z POTRZEBAMI BYTOWYMI CZŁOWIEKA

1. Obyczajowość związana z zaspokajaniem potrzeby schronienia

2. Bezrobocie, bezdomność i emigracje zarobkowe

3. Tradycja i nowoczesność w sposobie odżywiania

4. Współcześni konsumenci i ich obyczajowość kształtowana przez supermarkety i centra handlowe

ROZDZIAŁ III

OBYCZAJOWOŚĆ DOTYCZĄCA WARTOŚCI WITALNYCH (ZDROWIE I SEKS)

1. Nowe obyczaje związane z troską o zdrowie.

- Praktyki obyczajowe związane z troską o zdrowie

2. Otyłość

3. Obyczajowość związana z seksem

- Seks zimny, gorący i ludyczny

- Seks płatny i nietypowy

4. Trzecia płeć

5. Manifestowana i ukrywana obyczajowość homoseksualizmu

ROZDZIAŁ IV

SPOŁECZNE OBLICZA OBYCZAJOWOŚCI ŚWIECKIEJ

1. Relikty obyczajowe historycznych kultur w Polsce

- Relikty kultury szlacheckiej

-Echa obyczajowości żydowskiej

2. Zanikające formy współczesnej obyczajowości

- Jarmarki, targi, stragany odpustowe - relikty zanikającej obyczajowości?

- Obyczajowość kultywowana przez Ochotniczą Straż Pożarną

3. Współczesne zwyczaje i obyczaje związane z hobby i rekreacją

- Turnieje rycerskie

- Żeglarstwo

- Zwyczaje łowieckie

4. Domowe formy świeckiego życia towarzyskiego

5. Clubbing jako nobilitująca forma życia towarzyskiego młodzieży

6. Plotka w życiu towarzyskim

ROZDZIAŁ V

WSPÓŁCZESNA OBYCZAJOWOŚĆ O CHARAKTERZE RELIGIJNO-ŚWIECKIM

1. Renesans zarzuconej obyczajowości religijnej

- Egzorcyzmy

- Pielgrzymki

2. Zmiany w obyczajowości świąteczno-religijnej

- Zmiany w obyczajach i obrzędach tzw. świąt nakazanych

3. Współczesna obyczajowość związana ze świeckim świętowaniem

- Karnawał

- Andrzejki

- Mikołajki

4. Stare i nowe formy obyczajowe czczenia pamięci osób i "naszych młodszych braci"

- Święto zmarłych a Halloween

- Pojednanie człowieka z naturą (cmentarze dla zwierząt)

5. Zwyczaje i obrzędy przejścia

- Narodziny dziecka, chrzest i I Komunia

- Obrzędowość ślubna i weselna: zaręczyny, ceremonie ślubne i związane z nimi najnowsze zwyczaje, wesele

- Obyczaje związane ze śmiercią i pochówkiem

ROZDZIAŁ VI

OBYCZAJOWOŚĆ MŁODEGO POKOLENIA JAKO POSZUKIWANIE WŁASNEJ DROGI ŻYCIOWEJ (OD IDEAŁÓW DO PATOLOGII)

1.Współczesny savoir-vivre i zasady komunikacji niewerbalnej

- Pozdrowienia i zwroty grzecznościowe

- Zasady komunikacji niewerbalnej

2. Dawne idealy i wzory zachowania w nowej szacie

- Ideały i obyczajowość harcerzy

- Wspólnoty religijne

- New Age jako alternatywna wizja życia

3. Zachowania patologiczne pod wpływem używek w subkulturach młodzieżowych

- Zachowanie pod wpływem używek

- Patologiczne zachowania w subkulturach młodzieżowych

4. Obyczajowość kultywowana i kreowana przez szkoły i uniwersytety oraz placówki kultury

ROZDZIAŁ VII

OBYCZAJOWOŚĆ ŻYCIA ARTYSTYCZNEGO, NAUKOWEGO, POLITYCZNEGO I RELIGIJNEGO

1. Zwyczaje i obyczaje w środowisku artystycznym i naukowym

- Układanie stosunków interpersonalnych w pracy

- Premiera teatralna i towarzyszące jej zwyczaje

- Jubileusze, benefisy i inne wyrazy uznania

- Nasilające się zjawiska patologii w życiu naukowym

2. Populizm i koniunkturalizm jako główne cechy obyczajowości w życiu społeczno-politycznym

3. Trudne problemy Kościoła i zmian w religijności wiernych

- Synkretyzm ponowoczenej religijności

- Religie(a) - między fundamentalizm a liberalizmem

- Różne oblicza religijności i towarzysząca im obyczajowość

- Wielkopańskość stylu życia duchownych

- Zmiany w Kościele i obrzędowości pod wpływem różnorodnych nurtów rewizjonistyczno-reformatorskich i charyzmatycznych

PODSUMOWANIE

GLOBALNY CHARAKTER PONOWOCZESNEJ OBYCZAJOWOŚCI KREOWANEJ PRZEZ MEDIA

Polecane lektury uzupełniające

Bibliografia

zob. w.bibliotece.pl

Status dostępności:

Czytelnia dla Dorosłych

Egzemplarze są dostępne wyłącznie na miejscu w bibliotece: sygn. 316.7 [Czytelnia dla Dorosłych] (1 egz.)

Strefa uwag:

Uwaga ogólna

Bibliografia na stronach 195-201.