W cieniu drzewa wiar : studia nad kulturą religijną na pograniczach Slaviae Orthodoxae

Książka

W koszyku

oceń

W cieniu drzewa wiar : studia nad kulturą religijną na pograniczach Slaviae Orthodoxae / pod redakcją Magdaleny Zowczak. - Warszawa : Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego : Wydawnictwo DiG, 2009. - 199 stron : fotografie ; 25 cm.

(Studia Ethnologica / Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego)

Autor

Zowczak Magdalena (1956- ) Redakcja Głuszek Michał Autor Lubańska Magdalena Autor Chmielewska Justyna (1983- ) Autor Brzozowska Agnieszka Autor Maksimowska Agata Autor

Forma i typ

Książki Publikacje naukowe

Odbiorca

Szkoły wyższe

Temat

Pluralizm religijny Religijność ludowa Ewangeliczni Chrześcijanie Święci Syjoniści Muzułmanie Prawosławie Staroobrzędowcy Wielokulturowość Białoruś Bułgaria Macedonia (region)

Gatunek

Praca zbiorowa

Dziedzina i ujęcie

Religia i duchowość Socjologia i społeczeństwo Etnologia i antropologia kulturowa

Prezentowane studia są wynikiem badań z lat 2001-2006 i dotyczą sytuacji religii w kulturze obszarów tzw. Slaviae Orthodoxae — w granicach Republiki Macedonii i Bułgarii. Cztery artykuły omawiają wybrane problemy współczesnej kultury religijnej zaobserwowane we wspólnotach, zamieszkujących niewielkie miejscowości Białorusi oraz historycznej Macedonii ukazują zmiany zachodzące w kulturze religijnej prawosławia w wyniku odzyskiwania przez instytucje religijne miejsca w życiu publicznym po rozpadzie bloku radzieckiego. Piąty przedstawia oryginalną sektę muraszkowców, powstałą w mieszanym środowisku zielonoświątkowców i ludowego prawosławia w latach trzydziestych ubiegłego wieku na Zachodniej Białorusi, znajdującej się wówczas w granicach Rzeczpospolitej. - [od Wydawcy]

Wschód i Zachód, jako kategorie naszej wiedzy potocznej, uwikłane są w anachroniczne stereotypy, oporne wobec zmian w podziałach politycznych ostatnich trzech dekad oraz wobec kulturowych procesów globalizacji. Podłoże tych stereotypów tworzyły w dużej mierze różnice w kulturze religijnej, która kształtowała praktyki życia codziennego nie mniej niż sposób świętowania. Również, takie kategorie jak Europa Środkowa czy Środkowo-Wschodnia dziedziczą podobne skojarzenia, wyznaczając lotną strefę graniczną między dwoma światami. Retoryka dychotomicznych "podziałów cywilizacyjnych", stosowana nie tylko przez wielu polityków, ale również przez fundamentalistycznych reprezentantów Kościołów zachodniego i wschodniego chrześcijaństwa, umacnia wzajemne obawy i niechęć mieszkańców Slaviae Orthodoxae I Slaviae Latinae.

Potrzebujemy dziś, jak powiada Charles Taylor, "czulszych języków", aby opisywać nasz świat, w którym pogranicze stało się metaforą codzienności, indywidualnym, a zarazem powszechnym doświadczeniem. Poszukiwaczami "czulszych języków" są autorzy tego tomu. Odwołując się do swoich doświadczeń badawczych, opowiadają o zróżnicowaniu kultury religijnej wyznawców prawosławia oraz o ich kontaktach z sąsiadami innowiercami. Prawosławie stanowi w tej książce nadrzędną kategorię opisu kultury bliskich sobie językowo krajów południa i wschodu Europy: Macedonii, Bułgarii i Białorusi. Drzewo wiar, schematyczne przedstawienie historii chrześcijaństwa, jest metaforą podziałów religijnych i wykluczenia innowierców, zaprzeczeniem chrześcijańskiej symboliki Drzewa Życia i ikoną fundamentalizmów.

SPIS TREŚCI

Fundamentalizm, synkretyzm, ekumenizm: perspektywa lokalna - Magdalena Zowczak

"Neopatryzm" i "ludowość". Konflikt dwóch typów religijności na wsi macedońskiej - Michał Głuszek

Religia sąsiadów innowierców w wierzeniach muzułmańsko-prawosławnych społeczności lokalnych i zachodnich Rodop (Bułgaria) - Magdalena Lubańska

Kresowy Nowy Syjon, czyli muraszkowcy - Justyna Chmielewska

Prawosławni w Różanach (Białoruś). Opis konfliktu - Agnieszka Brzozowska

Dyskurs o "wierze prawdziwej" i dyskurs o tradycji. Konstruowanie tożsamości przez staroobrzędowców z Homla i Wietki (Białoruś) - Agata Maksimowska

Bibliografia

zob. w.bibliotece.pl

Status dostępności:

Czytelnia dla Dorosłych

Egzemplarze są dostępne wyłącznie na miejscu w bibliotece: sygn. 316.7 [Czytelnia dla Dorosłych] (1 egz.)

Strefa uwag:

Uwaga ogólna

Bibliografia na stronach 191-199.